Co to jest metoda edukacyjnej wartości dodanej (EWD)?

System egzaminów zewnętrznych służy dwóm głównym funkcjom: ocenie osiągnięć uczniów w świetle wymagań programowych oraz ewaluacji wyników i efektywności nauczania w danej szkole.

Do ewaluacji wyników i efektywności nauczania wykorzystuje się dwa rodzaje wskaźników egzaminacyjnych. Pierwszy z nich informuje o wynikach nauczania w danej szkole. Drugi typ ewaluacyjnych wskaźników egzaminacyjnych opisuje efektywność nauczania, czyli wykorzystanie przez szkołę zasobów „na wejściu”. Wskaźniki efektywności nauczania wyznacza się za pomocą metody edukacyjnej wartości dodanej - EWD. Metoda EWD to zestaw technik statystycznych pozwalających oszacować wkład szkoły w końcowe wyniki egzaminacyjne. Wkład ten nazywamy właśnie edukacyjną wartością dodaną. EWD jest egzaminacyjnym wskaźnikiem efektywności nauczania w danej szkole.

Efektywność nauczania w danej szkole często utożsamiana jest z jej wynikami egzaminacyjnymi. Gdyby wszystkie szkoły w Polsce pracowały z uczniami o tym samym poziomie uprzednich osiągnięć szkolnych faktycznie wyniki egzaminu końcowego byłyby dobrą miarą efektywności. Ale tak nie jest. Metoda EWD pozwala uwzględnić zróżnicowanie szkół ze względu na zasoby „na wejściu”. W wypadku liceów ogólnokształcących i techników najlepszą, dostępną miarą zasobów na wejściu są wyniki uczniów na egzaminie gimnazjalnym. Wyniki egzaminu gimnazjalnego informują nie tylko o poziomie osiągnięć szkolnych ucznia na progu szkoły ponadgimnazjalnej, ale są też „nośnikiem” wiedzy o środowisku rodzinnym dziecka, o jego poziomie zdolności i motywacji szkolnej. Dzieje się tak dlatego, że wyniki egzaminu gimnazjalnego są uwarunkowane podobnymi czynnikami, co rezultaty matury.

Dla celów ewaluacyjnych należy używać zarówno wskaźniki wyników nauczania (wyniki egzaminacyjne) jak i efektywności nauczania (EWD).

Należy wyraźnie przestrzec, że metoda EWD nie jest miarą jakości edukacji. Edukacja to więcej niż nauczanie, jakość to więcej niż efektywność. Jakość nauczania można opisać przez formułę:
jakość nauczania = wartość celów * efektywność w ich osiąganiu

Nawet najwyższa efektywność nie zapewnia jakości. Jeżeli cele nauczania mają wątpliwą wartość (rozwojową, społeczną), to „efekt mnożnikowy” sprawia, że nawet przy wysokiej efektywności, jakość jest niska.

Metoda EWD nie jest też lekarstwem na ewentualne mankamenty testów egzaminacyjnych. Najbardziej wyrafinowane analizy wyników egzaminacyjnych nie zmienią faktu, że potrzebujemy wysoce rzetelnych i trafnych testów egzaminacyjnych.

Ewaluacyjne wskaźniki egzaminacyjne mogą służyć:

Doskonaleniu nauczania – jako instrument ewaluacji wewnątrzszkolnej.
Rozliczaniu i wspieraniu rozwoju szkół – jako metoda stosowana w ewaluacji zewnętrznej.
Dostarczaniu rodzicom i uczniom informacji przydatnych przy wyborze szkoły.

 

 

 

Przedmioty matematyczno-przyrodnicze

Pozycja szkoły ze względu na wskaźniki wyniku końcowego i edukacyjnej wartości dodanej. 95% powierzchnia ufności dla łącznego oszacowania wskaźników.

1. Wskaźniki obliczone na podstawie danych egzaminacyjnych z lat 2010-2012.

       Liczba zdających, których wyniki uwzględniono w analizie: 279.
       Liczba osób zdających poszczególne przedmioty w połączonej bazie wyników:

przedmiot	łącznie	poziom rozszerzony
matematyka	279	55
biologia	32	20
chemia	11	7
fizyka	17	5
geografia	129	54
informatyka	0	0

Matematyka

Pozycja szkoły ze względu na wskaźniki wyniku końcowego i edukacyjnej wartości dodanej. 95% powierzchnia ufności dla łącznego oszacowania wskaźników.

1. Wskaźniki obliczone na podstawie danych egzaminacyjnych z lat 2010-2012.

       Liczba zdających, których wyniki uwzględniono w analizie: 279.
       Liczba osób zdających poszczególne przedmioty w połączonej bazie wyników:

Przedmioty humanistyczne

Pozycja szkoły ze względu na wskaźniki wyniku końcowego i edukacyjnej wartości dodanej. 95% powierzchnia ufności dla łącznego oszacowania wskaźników.

1. Wskaźniki obliczone na podstawie danych egzaminacyjnych z lat 2010-2012.

       Liczba zdających, których wyniki uwzględniono w analizie: 31.
       Liczba osób zdających poszczególne przedmioty w połączonej bazie wyników:

przedmiot	łącznie	poziom rozszerzony
j. polski	31	0
historia	0	0
WOS	0	0

W połączonej bazie wyników matury i egzaminu gimnazjalnego dla tej szkoły brakuje ponad 10% danych. Może to być wynikiem problemów z połączeniem wyników matury i egzaminu gimnazjalnego. W związku z tym wyznaczenie pozycji szkoły na wykresie może być mniej precyzyjne.

 

Język polski

Pozycja szkoły ze względu na wskaźniki wyniku końcowego i edukacyjnej wartości dodanej. 95% powierzchnia ufności dla łącznego oszacowania wskaźników.

1. Wskaźniki obliczone na podstawie danych egzaminacyjnych z lat 2010-2012.

      Liczba zdających, których wyniki uwzględniono w analizie: 31.
      Liczba osób zdających poszczególne przedmioty w połączonej bazie wyników:
 

przedmiot	łącznie	poziom rozszerzony
j. polski	31	0

Przedmioty matematyczno-przyrodnicze

Pozycja szkoły ze względu na wskaźniki wyniku końcowego i edukacyjnej wartości dodanej. 95% powierzchnia ufności dla łącznego oszacowania wskaźników.

1. Wskaźniki obliczone na podstawie danych egzaminacyjnych z lat 2010-2012.

      Liczba zdających, których wyniki uwzględniono w analizie: 31.
      Liczba osób zdających poszczególne przedmioty w połączonej bazie wyników:

przedmiot	łącznie	poziom rozszerzony
matematyka	31	0
biologia	0	0
chemia	0	0
fizyka	0	0
geografia	1	0
informatyka	0	0

przedmiot	łącznie	poziom rozszerzony
matematyka	31	0